Univerzitet u Novom Sadu
Filozofski fakultet
Odsek za psihologiju

Pretraživanje repozitorijuma
Objavljeno u: Savremeni trendovi u psihologiji, 2013, str. 137-138, Novi Sad: Filozofski fakultet

Tip publikacije: usmeno saopštenje

PDF datoteka

Milica Drobac
Studijski program za psihologiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Banjoj Luci
Aleksandra Hadžić-Krnetić
Studijski program za psihologiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Banjoj Luci
Brane Mikanović
Studijski program za pedagogiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Banjoj Luci
Ivana Zečević
Studijski program za psihologiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Banjoj Luci
milicadrobacbl@gmail.com

Analiza ishoda osnovnog obrazovanja prema Blumovoj taksonomiji i SMART sistemu

U radu je predstavljena analiza Nastavnog plana i programa (skraćeno: NPP) za osnovno obrazovanje u Republici Srpskoj, rađena s ciljem provjere koliko aktuelni NPP za osnovno obrazovanje i vaspitanje ostvaruje ciljeve obrazovanja i vaspitanja i ishode učenja definisane generičkim deskriptorima kvalifikacijskog okvira, u Osnovama kvalifikacijskog okvira BiH (Službeni glasnik Bosne i Hercegovine 31/11). Kvalitativnom analizom je obuhvaćeno 26 predmeta koji se podučavaju od prvog do devetog razreda. U analizi ishoda NPP korištena je Blumova taksonomija u kognitivnom području sa nivoima: znanje, shvatanje, primjena, analiza, sinteza i evaluacija, i Blumova taksonomija u psihomotornom području sa nivoima: imitacija, manipulacija, precizacija, artikulacija i naturalizacija (samo za predmet fizičko vaspitanje). Pored Blumove taksonomije korišten je i SMART sistem, prema kom dobar ishod odlikuje konkretnost (S-specific), mjerljivost (M-masurable), ostvarivost (A-achievable), realističnost (R-realistic) i vremenska ograničenost (time-limited), omjer broja predviđenih nastavnih jedinica u odnosu na planirani broj časova i broj adekvatno postavljenih ishoda u odnosu na broj nastavnih jedinica, te unutrašnja struktura predmeta unutar jednog razreda i unutrašnja struktura predmeta unutar cijelog školovanja. Rezultati pokazuju da su svi predmeti opterećeni nastavnim sadržajem, što se vidi na osnovu procenata najnižih nivoa znanja (pamćenje i shvatanje) pretjerano zastupljenih u svim predmetima kroz svih devet razreda, kao i na osnovu omjera broja nastavnih jedinica i predviđenog broja časova. Broj adekvatno postavljenih ishoda je mali u odnosu na broj nastavnih jedinica, a broj neadekvatnih ishoda varira od 15,7% u sedmom razredu, do 28,6% u prvom razredu. Adekvatno formulisanim ishodima učenja dominantno se podstiču niži nivoi znanja prema Blumovoj taksonomiji (znanje – 32,1%; shvatanje – 37%; primjena - 18,9%; analiza – 7,6%; sinteza – 2,5% i evaluacija – 1,9%), a u odnosu na SMART kriterije upadljivo izostaje vremenska ograničenost ishoda. Nastavni sadržaji unutar pojedinačnih predmeta su zadovoljavajuće povezani, ali je vrlo mala povezanost između sadržaja različitih predmeta unutar jednog razreda, kao i između sadržaja istog predmeta tokom osnovnoškolskog obrazovanja. Ovako određenim ishodima NPP ne ostvaruje se određen broj ciljeva obrazovanja i vaspitanja, osobito onih koji se odnose na razvoj kritičkog, kreativnog i stvaralačkog mišljenja, svijesti otvorene za nove ideje i znanja, primjenu znanja i razvoj kritičnosti i samokritičnosti.

Ključne reči: ishodi obrazovanja, Nastavni plan i program, osnovno obrazovanje, ciljevi obrazovanja, kvalifikacijski okvir

Primary school curriculum and educational aims

This paper presents the analysis of the Primary School Curriculum for the Republic of Srpska (hereinafter referred to as the ‘PSC’), which was conducted in order to establish to what extent the current Curriculum for primary schools in RS implements the educational aims, objectives and outcomes using generic descriptors of the Common Core Qualifications Framework of BiH (Official Gazette of Bosnia and Herzegovina, 31/11). The analysis included 26 school subjects which are taught from the first to ninth grade. The results obtained indicate that the Curriculum is too prescriptive and over-demanding in its content, that the number of student outcomes in relation to the number of teaching units is inadequate, and that the lower order thinking skills, according to Bloom's Taxonomy, are encouraged. Outcomes based education does not lead to the implementation of certain educational aims.

Keywords: learning outcomes, curriculum, primary education, educational aims, qualifications framework