Univerzitet u Novom Sadu
Filozofski fakultet
Odsek za psihologiju

Pretraživanje repozitorijuma
Objavljeno u: Savremeni trendovi u psihologiji, 2013, str. 3-3, Novi Sad: Filozofski fakultet

Tip publikacije: plenarno predavanje

PDF datoteka

Oliver Tošković
Odeljenje za psihologiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu
otoskovi@gmail.com

Iskrivljeni prostori krivog uma - nejednakost opažene daljine

Opažanje daljine se obično opisuje preko znakova dubine, tj uglavnom vizuelnih informacija koje nastaju kao posledica projekcije 3D sveta na 2D mrežnjaču. Međutim, naši eksperimenti pokazuju da postoji promena opažene daljine i u uslovima u kojima nema promene znakova dubine. Tako, ako ispitanici procenjuju daljinu stimulusa na različitim pravcima posmatranja (horizontalnom i vertikalnom), ali u potpunom mraku (redukovani znakovi dubine podjednako na svim pravcima) pokazuje se da je opažena daljina veća na vertikalnom pravcu. Ova nejednakost opažene daljine na različitim pravicma se naziva anizotropija, a navedeni nalazi pokazuju da na opažaj daljine, pored vizuelnih utiču i informacije o položaju glave i tela u prostoru. Sa druge strane, prema hipotezi o invarijantnosti opažene veličine i daljine, opažaji ove dve karakteristike bi trebalo da budu međusobno povezani. Naši nalazi pokazuju da na istim pravcima posmatranja na kojima postoji promena opažene daljine nema promene opažene veličine, što direktno pritivreči hipotezi o invarijantnosti. Pitanje je naravno zbog čega dolazi do anizotropije, zbog čega ona postoji kod opažene daljine ali ne i kod opažene veličine. Jedan od odgovora bi mogao da leži u njenoj funkciji u koordinaciji percepcije i akcije, odnosno u težini izvođenja akcije na pravcima različito orijentisanim prema pravcu delovanja gravitacione sile.