Univerzitet u Novom Sadu
Filozofski fakultet
Odsek za psihologiju

Pretraživanje repozitorijuma
Objavljeno u: Psihologija i društvo, 2009, str. 2-2, Novi Sad: Filozofski fakultet

Tip publikacije: plenarno predavanje

David Dozois
Department of Psychology, The University of Western Ontario, Canada

Negativne self-šeme kao kognitivna vulnerabilnost za depresiju

U Bekovoj teoriji depresivnosti akcenat se stavlja na sledeće tri vrste kognicija: kognitivne produkte (tj. negativne automatske misli, disfunkcionalne stavove), kognitivne procese (na primer, pažnja i pristrasnosti pamćenja) i kognitivne strukture (tj. međusobno povezane mentalne reprezentacije selfa). Tokom ovog predavanja prikazaće se rezultati programa istraživanja koji sugerišu da negativne kognitivne strukture manifestuju senzitivnost i specifičnost u slučaju depresije. Iako se čini da kognitivni produkti i i procesi koji su povezani sa depresijom fluktuiraju sa trenutnim raspoloženjem (na primer, mišljenje obojeno negativnošću se popravlja kada osoba izađe iz depresivne epizode), organizacija negativnog sadržaja interpersonalnih šema čini se da je vremenski stabilna. Budući da je kognitivna terapija (KT) vrlo efikasan tretman tokom akutne faze depresivne epizode, kao i da smanjuje rizik od relapsa i rekurencije, moguće je da efikasnost KT leži u izazivanju promena u ovom stabilnom faktoru vulnerabilnosti. Pružiće se podaci koji potkrepljuju ovu ideju. Diskutovaće se implikacije rezultata za razumevanje mehanizma promene kao i preventivna priroda KT.

Negative self-structures as cognitive vulnerabilities to depression

Three primary levels of cognition are emphasized in Beck’s theory of depression: Cognitive products (e.g., negative automatic thoughts, dysfunctional attitudes), processes (e.g., attention and memory biases) and structures (i.e., well-organized and interconnected internal representations of self). In this presentation, a program of research is described showing that negative cognitive structures show sensitivity and specificity to depression. The interaction of cognitive structure and negative life events also appears to predict future depression. Although the products and processes associated with depression appear to fluctuate with concurrent mood (i.e., this negative thinking improves when an individual remits from an episode), the organization of negative interpersonalcontent related to self appears to be temporally stable. Given that cognitive therapy (CT) is highly effective for treating the acute phase of a depressive episode, and that this treatment also reduces the risk of relapse and recurrence, it is possible that CT may alter this stable vulnerability factor. Some data will be presented that supports this idea. The implications of these results for understanding mechanisms of change in therapy and the prophylactic nature of cognitive therapy will be discussed.